006 – 3x apparatuur voor het opnemen van een podcast? Gratis, budget en all-out

Het kan er allemaal zo indrukwekkend uitzien als je podcasters ziet opnemen met microfoons aan van die buigbare armen, natuurlijk met een koptelefoon op en iets dat lijkt op een miniatuurversie van het mengpaneel dat je in professionele muziekstudio’s ziet. Een heel Instagram-waardig plaatje. 

Maar je kunt starten met bijna niks. Ook zonder al die mooie spullen kun je een prima podcast opnemen, dat beloof ik! 

Ik zal niet gaan zitten liegen, de spullen van de mooie plaatjes, zijn ook wel heel fijn om te gebruiken. Die ervaring had ik zelf ook toen ik mijn podcastset kocht, maar dat was pas nadat ik al twee jaar podcastte met mijn co-host. Twee jaar lang hebben wij opgenomen zonder de welbekende koptelefoon op je hoofd en microfoon met schuimrubberen kap voor je gezicht. Onze eerste afleveringen spraken we letterlijk in op Gaia’s telefoon, met de dictafoon-app. Zonder andere attributen. Dat bestand exporteerden we naar mijn laptop, waarna ik er in Audacity, een gratis programma, een aflevering van maakte. Ruim een jaar maakten wij gebruik van de gratis hosting van Anchor voordat we de overstap maakten naar Buzzsprout.

Je kunt je podcast dus starten met een investering in apparatuur van precies 0 euro. Het enige dat je nodig hebt is een smartphone. Zoek maar eens naar de dictafoon-app, of geluidsopname-app. Dat is vaak een van die appjes die je er in het begin al afgooit, of die je in een mapje zet waar je verder nooit meer in kijkt. 

Deze apps doen wat ze moeten doen: ze nemen je geluid op. En ze doen dat via de microfoon van je telefoon. Dezelfde microfoon die je gebruikt tijdens het bellen met iemand of bijvoorbeeld het maken van je Instagram Stories. 

Tijdens het opnemen zie je je geluidsspoor. Je kunt op zicht aanpassen of je harder of juist wat zachter moet praten. Probeer het even uit. Zo weet je hoe groot je de streepjes op het geluidsspoor wilt hebben. Naast harder of zachter praten, kun je ook je telefoon verder van je mond af houden of juist dichterbij. 

In de app zie je ook hoe lang je opname is en kun je vaak ook pauzeren, hervatten en uiteindelijk het bestand delen naar een ander apparaat of een andere app. En meer dan dat heb je ook niet nodig. Als je wilt, kun je zelfs ook het editen en uploaden naar je hostingpartij via je telefoon regelen dus heb je helemaal je computer niet nodig.

Goed nieuws toch? 

Wat ik wel zou aanraden, is om de oordopjes van je telefoon te gebruiken voor het opnemen. De microfoon van je telefoon neemt namelijk al het geluid op dat het opvangt. Dus ook het geluid van je wasmachine die in de kamer naast je staat te draaien. Of het geluid van het verkeer van de weg waarlangs je loopt. Of je kat die heerlijk ligt te spinnen naast je. Met de oordopjes van je telefoon kun je dat niet helemaal wegkrijgen, maar dat kun je met een professionele microfoon ook niet, maar wel reduceren.

Denk eens aan het moment waarop je een telefoongesprek voerde met iemand die zijn telefoon op de speakerstand had staan. Dat ging prima, maar toen je gesprekspartner uiteindelijk diens oordopjes inplugde, werd het geluid gelijk al een stuk beter, of rustiger. Meer gefocust op de stem en minder overlast van omgevingsgeluid.

Het verschil tussen opnemen met of zonder oordopjes is vergelijkbaar. 

Kun jij je oordopjes aansluiten op je computer? Dan kun je ook direct naar je computer opnemen. 

En ben je toch bereid om alvast wat geld uit te geven, of heb je al een paar afleveringen opgenomen en heb je gemerkt dat je graag door wilt gaan met podcasten, dan kun je overwegen om een microfoon aan te schaffen.

Er bestaat nog steeds een tussenvorm tussen het gebruiken van je telefoon en de set van Instagram, zogezegd.

Kijk eens naar een USB-microfoon. Deze microfoons heb je vaak al voor een paar tientjes. Zoals de naam al zegt, is het een microfoon met een USB-aansluiting. Je sluit de microfoon aan op je computer of laptop en neemt direct op naar je computer. Dit doe je dan in een soortgelijk programma als de app op je telefoon. De namen wisselen nog weleens, maar op een Mac kun je bijvoorbeeld QuickTime gebruiken en op een Windows-computer Voice Recorder of Geluidsrecorder. Ook kun je direct in Audacity opnemen. 

Let er in alle gevallen op, dat je de juiste microfoon, dus je oordopjes of je USB-microfoon, selecteert als opname-apparaat. Je zal de eerste niet zijn die een aflevering opneemt, pratend in je mooie USB-microfoon, terwijl je computer het geluid van je microfoon van de computer zelf registreert. En dat is vaak niet van de beste kwaliteit. En ja, dat is mij zeker ook gebeurd! Je opname is niet verloren, maar het is wel erg zonde, want het had zo mooi kunnen zijn.

Gebruik je een USB-microfoon, dan heb je verder niets nodig. De stroom die nodig is voor de microfoon, dat heet fantoomvoeding, wordt geleverd door de laptop of computer waarop de microfoon is aangesloten. Het geluidsspoor is te zien in het programma waarmee je opneemt, en op de USB-microfoon regel je het volume.

Wat je met een USB-microfoon niet kan, is twee of meer microfoons aansluiten op dezelfde computer. Een USB-microfoon is zeker geschikt voor de solo-podcaster, maar neem je op met een co-host dan valt er zeker ook een mouw aan te passen. Na een paar maanden podcasten, schafte ik ook een USB-microfoon aan. Oke, ik kocht er twee, want ik wist niet dat er maar eentje op mijn laptop aangesloten kon worden. Been there, done that, bought the t-shirt, zeg maar. 

Tijdens het opnemen positioneerden Gaia en ik ons zo dat ik dichter bij de microfoon zat dan zij, omdat ik een stuk zachter praat. We namen dus op dezelfde microfoon op en ook dat is een hele tijd heel goed gegaan. 

Voordat ik overga naar de volgende stap, een hele podcastset, wil ik nog wat vertellen over opnemen op afstand. Inmiddels weten we door het vele thuiswerken onze weg vaak goed te vinden in programma’s als Google Meet, Zoom en Teams. Deze programma’s zijn ook geschikt om een podcast op te nemen. Een fijn programma dat ik gebruik is Zencastr. Daarvan zal ik een link zetten in de shownotes van deze aflevering.

Aan te raden is om bij de opname oordopjes of een koptelefoon met microfoon te gebruiken. Dit komt de geluidskwaliteit ten goede zoals al eerder gezegd, maar zorgt er ook voor dat de microfoon niet het geluid uit je speakers ook nog weer opneemt. 

Soms kun je apart de audio opnemen, soms is de opname gecombineerd audio en video. In dat laatste geval moet je de audio van de video scheiden. Zelf gebruik ik een MacBook, die overigens al 9 jaar oud is, dus daar hoef je ook geen schrikbarende investeringen te doen als het gaat om audiobewerking. Als je de video van je gesprek opent in QuickTime, kun je kiezen voor het exporteren van alleen de audio. Waarna je het audiobestand verder kunt verwerken tot een aflevering. 

Goed, we hebben optie 1 je smartphone en optie 2 een USB-microfoon gehad. De derde optie is om all-out te gaan. En daarmee bedoel ik dat je het zo gek kunt maken als je zelf wilt. Een complete uitrusting bestaat in elk geval uit microfoons, statieven of standaarden, plopkappen of popfilters, koptelefoons en een eventuele splitter, XLR-kabels en een audiorecorder of interface. Ik ga uitleggen wat dit allemaal is, maar hou het kort om te voorkomen dat je afhaakt of dat het je alsnog afschrikt. Onthou: dit is allemaal niet nodig om je podcast te starten!

Een microfoon plaats je in een statief of standaard om je handen vrij te hebben en de afstand van microfoon tot spreker zo constant mogelijk te houden. Een plopkap is een schuimrubberen dop die je over een microfoon plaatst om harde klanken zoals de p, de t en de s te verzachten. Een popfilter doet hetzelfde. Een koptelefoon is fijn, om jezelf te kunnen horen en eventueel bij te sturen. Dat is de eerste paar minuten heel gek, maar daarna heel fijn. Met de XLR-kabels sluit je de microfoons aan aan de audiorecorder of interface. Omdat gewone microfoons een analoog signaal produceren, moet er een recorder of interface tussen zitten die het omzet naar een digitaal signaal. Analoge signalen kan je computer niet verwerken. Met een audiorecorder neem je je opname op en brengt het vervolgens door middel van bijvoorbeeld een SD-kaart over naar je computer. Een interface of mengpaneel, maar het hangt er ook weer vanaf welke, sluit je direct aan op je computer.

Er is een grote kans dat jij als luisteraar van deze podcast niet per se een pro bent op het gebied van geluidsopnameapparatuur. Het beste advies dat ik je kan geven is dan ook, laat je adviseren door iemand die daar wel kennis van heeft. Kleine tip daarbij is, dat als die persoon je alleen maar een Rodecaster Pro-mengpaneel laat zien, dat je iemand anders moet zoeken. Natuurlijk zijn de spullen van Rode goed voor podcasters, maar er zijn zo veel mogelijkheden, voor zo veel budgetten. 

Op mijn website staat welke apparatuur ik heb aangeschaft. Je vindt de link in de shownotes. Inmiddels ben ik ook weer wat stappen verder en weet ik veel beter wat ik nodig heb, dus ik ben ook alweer aan het kijken naar andere apparatuur, maar ik denk dat mijn lijst je wat aanknopingspunten kan geven. Op dit punt kan ik namelijk ook iemand bedanken die mij haar bestellijst ooit eens door heeft gestuurd, namelijk Milou Brand die je misschien wel kent van Jong Beleggen, De Jortcast en haar radioprogramma Miss Podcast. 

Een heel verhaal, maar voor jou als beginnende podcaster of podcaster die klaar is voor de volgende stap vast waardevol. Ik was er zelf ook en weet wat voor een zoektocht het kan zijn om erachter te komen welke apparatuur je wilt gebruiken om op te nemen.

Een kleine samenvatting: om een podcast op te nemen kun je gebruikmaken van je telefoon en je oordopjes, dat verder geen nieuwe investeringen vergt. En hier kun je echt heel ver mee komen!

Voor een paar tientjes kun je investeren in een USB-microfoon die direct naar je computer opneemt. Ten slotte kun je een hele podcastset aanschaffen, en daarmee kun je het zo gek maken als je zelf wilt.